Perisian melaksanakan dagangan. Adakah perniagaan anda terikat?

Urus niaga automatik boleh mewujudkan obligasi kontrak. Apabila perisian menghasilkan keputusan yang tidak dijangka, bolehkah perniagaan membatalkan urus niaga itu begitu sahaja?

Dalam Quoine Pte Ltd v B2C2 Ltd [2020] SGCA(I) 2, Mahkamah Rayuan Singapura meneliti tanggungjawab kontraktual bagi transaksi yang dilaksanakan melalui sistem dagangan automatik.

Apakah yang berlaku?

B2C2 berdagang mata wang kripto di bursa Quoine menggunakan perisian berasaskan algoritma. Berikutan masalah operasi, dagangan dilaksanakan pada harga kira-kira 250 kali ganda kadar pasaran semasa.

Quoine membatalkan dagangan tersebut. B2C2 memfailkan saman.

Apakah keputusan mahkamah?

Majoriti hakim mengekalkan liabiliti Quoine atas pelanggaran kontrak. Hujah kontraktualnya dan pembelaan berasaskan kesilapan unilateral tidak membenarkan pembatalan dagangan tersebut. Walau bagaimanapun, dapatan berasingan mengenai pelanggaran amanah telah diketepikan.

Mahkamah mengiktiraf bahawa kontrak boleh terbentuk melalui algoritma walaupun pihak-pihak tidak mengetahui terma khususnya terlebih dahulu. Dalam menilai pengetahuan tentang sesuatu kesilapan, mahkamah meneliti pengetahuan pengatur cara atau pengendali yang berkaitan, dari peringkat pengaturcaraan sehingga kontrak terbentuk.

Perlu diperhatikan bahawa perisian tersebut bersifat deterministik: ia mengikut peraturan yang telah diprogramkan. Kes ini tidak memutuskan liabiliti bagi sistem AI yang belajar sendiri atau jawapan AI generatif yang tidak tepat.

Apakah pengajaran untuk perniagaan?

1. Tentukan tindakan yang dibenarkan bagi sistem anda.

Terdapat perbezaan praktikal antara perisian yang mencadangkan sebut harga untuk kelulusan dengan perisian yang menghantar tawaran atau menerima pesanan. Perniagaan perlu mengenal pasti langkah yang memerlukan kelulusan manusia dan menetapkan had transaksi yang sesuai.

2. Persetujui cara menangani kesilapan sebelum ia berlaku.

Kontrak perolehan perlu menangani harga yang salah, pesanan berulang, kegagalan integrasi dan transaksi tanpa kebenaran. Nyatakan bila sesuatu transaksi boleh digantung atau dibatalkan, siapa yang perlu dimaklumkan dan bagaimana kerugian yang timbul akan ditanggung antara pihak-pihak. Rujukan umum kepada “kesilapan sistem” mungkin membiarkan persoalan penting tanpa penyelesaian.

3. Bezakan sistem yang bermasalah daripada hasil yang tidak dijangka.

Hasil yang tidak menguntungkan dari sudut komersial tidak dengan sendirinya menjelaskan sama ada perisian gagal, mengikut arahan yang tidak sesuai atau menerima maklumat yang salah. Tetapkan fungsi yang dimaksudkan, ujian penerimaan serta tanggungjawab pembekal dan pelanggan.

4. Simpan rekod yang diperlukan untuk menjelaskan transaksi.

Simpan terma kontrak yang terpakai, rekod kelulusan, tetapan sistem, sejarah perubahan dan log transaksi. Rekod ini mungkin penting untuk membuktikan arahan yang diberikan kepada sistem serta siapa yang mengetahui masalah yang mula timbul.

Bagi perniagaan yang menggunakan AI, langkah ini merupakan langkah berjaga-jaga yang berguna, bukannya dakwaan bahawa keputusan ini menjawab setiap persoalan tentang AI moden. Pengaturan kontrak, teknologi dan keadaan setiap pelaksanaan masih penting.

Kedudukan di Malaysia masih menunggu perkembangan kehakiman dalam kes yang setanding. Namun begitu, Quoine memberikan rujukan yang berguna kepada perniagaan yang menggunakan sistem automatik, khususnya mengenai tanggungjawab kontraktual dan pembahagian risiko. Pendekatan mahkamah Malaysia terhadap pertikaian yang serupa akan bergantung pada undang-undang yang terpakai, terma kontrak dan fakta kes.

Quoine Pte Ltd v B2C2 Ltd [2020] SGCA(I) 2

Kongsi artikel ini